W Sandomierzu

Bazylika Katedralna w Sandomierzu – przeszłość i przyszłość

Bazylika Katedralna w Sandomierzu – przeszłość i przyszłość

Bazylika Katedralna w Sandomierzu jest jedną z najpiękniejszych w Polsce. Jej wnętrze kryje wybitne skarby sztuki gotyckiej, renesansowej i barokowej. Katedra znajduje się na obszarze sandomierskiego zespołu urbanistyczno – architektonicznego, który w 2017 roku został wpisany na listę pomników historii – zabytków o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej. Katedra zasługuje na najwyższą troskę, czego wyrazem są prowadzone aktualnie prace konserwatorskie.

Katedra w Sandomierzu to jeden z najstarszych obiektów architektury sakralnej w Polsce – ma za sobą bardzo bogatą przeszłość – korpus nawowy powstały z fundacji króla Kazimierza Wielkiego datuje się na 1361 rok. Wcześniej miejsce gotyckiej katedry zajmowała świątynia romańska. Przez wieki w katedrze prowadzono przebudowy, przybywało w niej prac malarskich i rzeźbiarskich znamienitych autorów. Wielowiekowy obiekt u progu XXI wieku odgrywa nadal istotną rolę w życiu religijnym i kulturalnym mieszkańców Sandomierza, cieszy się popularnością wśród pielgrzymów i rosnącej liczby turystów. Jednocześnie, by zachować swój dawny blask, wymaga opieki specjalistów. Dzięki staraniom Parafii Katedralnej pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu od 2008 roku realizowany jest etapowy, kompleksowy program prac konserwatorskich.

Pierwszy etap kompleksowej renowacji katedry miał miejsce w latach 2008-2011. Było to największe przedsięwzięcie konserwatorskie w bazylice od czasów restauracji prowadzonej w końcu XIX wieku. W okresie tym zrealizowano prace we wschodniej części katedry (prezbiterium, kaplica Najświętszego Sakramentu oraz zakrystie). Poddano wówczas konserwacji unikatowe freski bizantyńsko-ruskie z fundacji króla Władysława Jagiełły (1416-26) – jedne z czterech tego typu malowideł zachowanych na terenie kraju. Pracom konserwatorskim towarzyszyły niezwykłe odkrycia – po demontażu stalli ołtarzowych, odsłonięte zostały freski z czasów Kazimierza Wielkiego – najstarsze malowidła w katedrze. Odkryto również freski przedstawiające herby ziemskie z czasów jagiellońskich – rzadkość na terenie Polski. Realizacja prac możliwa była dzięki środkom Norweskiego Mechanizmu Finansowego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, lokalnych samorządów i sandomierskiej Kurii Diecezjalnej. Po zakończeniu prac podjęto kroki przygotowawcze mające na celu pozyskanie dofinansowania na drugi etap prac obejmujących nawę główną i nawy boczne bazyliki.

1

                                                                                                                                     Prezbiterium z freskami bizantyńsko-ruskimi – prace konserwatorskie w latach 2008-2011.

W 2017 roku projekt „Konserwacja wnętrz korpusu nawowego perły wczesnogotyckiej architektury sakralnej – Bazyliki Katedralnej w Sandomierzu” o wartości 7,7 mln złotych otrzymał wsparcie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w ramach działania zarządzanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Parafia Katedralna po kilku latach starań o środki finansowe uzyskała możliwość kontynuacji prac. Pierwsze działania w ramach II etapu prac konserwatorskich ruszyły w lipcu 2018 i zgodnie z harmonogramem potrwają do końca 2019 roku. Aktualnie konserwacji poddawane są dekoracje malarskie autorstwa krakowskiego artysty Jana Bukowskiego (1935-39) zdobiące sklepienie i ściany naw bocznych. Polichromia wpisana do rejestru zabytków ruchomych woj. Świętokrzyskiego przedstawia symbole astralne i zwierzęce, tekst „Bogurodzicy” i herby dawnych województw. Freski straciły swój dawny blask na skutek działania niekorzystnych warunków atmosferycznych, widoczne są także ubytki spowodowane ostrzałem z okresu II wojny światowej. Poza elementami malarstwa równolegle renowacji poddane są kamienne żebra, łuki i filary w nawie głównej i nawach bocznych katedry.

2
                                                                                                                          Freski autorstwa Jana Bukowskiego na sklepieniu – prace konserwatorskie w latach 2018-2019.

Drugi etap prac konserwatorskich w Bazylice Katedralnej to jednak nie koniec potrzeb. Proboszcz Parafii Katedralnej ks. Zygmunt Gil analizuje już kolejne kroki, które należy podjąć w przyszłości, aby należycie zatroszczyć się o sandomierską perłę. Prac konserwatorskich wymaga m.in. prospekt organowy wraz z remontem organów wykonanych przez Andrzeja Nitrowskiego z Gdańska (1694 – 1697) oraz boazeria naw bocznych wraz z XVIII-wiecznym cyklem obrazów autorstwa Karola de Prevot (1708-1737). Wraz z pracami nad malowidłami rozpoczęła się w pierwszej połowie XVIII wieku przemiana wnętrza kolegiaty w duchu dojrzałego baroku. Kolejne etapy prac konserwatorskich będą miały na celu zabezpieczenie tego dziedzictwa dla następnych pokoleń. Trwają dyskusje nad najpilniejszymi potrzebami oraz dalszymi kierunkami prac konserwatorskich w sandomierskiej bazylice.

stopka

Artykuł Sponsorowany 

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

W Sandomierzu

Więcej w W Sandomierzu

ura-1488

Uhonorowani za zasługi dla obronności kraju

tsa24.com19 marca 2019
plik

Gra terenowa i atrakcje w ramach akcji charytatywnej dla Tomka Płatosa

tsa24.com19 marca 2019
sandomi 1

VIII Regionalna Olimpiada „Buduj z pasją”

tsa24.com19 marca 2019
tsa

Skutki reformy w powiecie sandomierskim

tsa24.com18 marca 2019
DSC_5062

Duathlon na dobry początek

tsa24.com18 marca 2019
IMG_8534 (Kopiowanie)

Wysoka przegrana Wisły w Nowym Targu

tsa24.com18 marca 2019
ura-1430

Upamiętniono ofiary terroru niemieckiego

tsa24.com18 marca 2019
signing-the-contract-1512122

Dziś Światowy Dzień Konsumenta

tsa24.com15 marca 2019
szpital_srz

Szpital w Sandomierzu otrzymał dofinansowanie na Centrum Zdrowia Psychicznego oraz zakup tomografu

tsa24.com15 marca 2019