W Sandomierzu

Pośmiertne odznaczenie dla Sandomierzanki

Pośmiertne odznaczenie dla Sandomierzanki

Maria Prochowska-Frańczak otrzymała pośmiertnie kolejne odznaczenie państwowe. Sandomierzanka była aresztowana i więziona w 1984 roku za działalność antykomunistyczną oraz przechowywanie, gromadzenie i kolportowanie zakazanych wydawnictw, tzw. drugiego obiegu. Była działaczką Solidarności od 1980 roku aż do chwili śmierci. Krzyż Wolności i Solidarności przyznany przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę odebrała jej córka, Maria Śliwińska.

łączniczka_AK (1)

To już trzeci Krzyż przyznany Marii Prochowskiej Frańczak. Pierwszą nagrodę za nienaganną pracę nauczycielską otrzymała w 1976 roku. II złoty Krzyż Zasługi m.in. za zasługi dla ojczyzny przyznany przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, otrzymała z rąk Burmistrza Jerzego Borowskiego w 2005 roku. Krewni działaczki złożyli 1,5 roku temu wniosek do Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach o pośmiertne przyznanie jej Krzyża Wolności i Solidarności za działalność patriotyczną. 1 sierpnia 2016 r. Prezydent RP Andrzej Duda przyznał Marii Prochowskiej Frańczak odznaczenie. Uroczyste wręczenie Krzyża Wolności i Solidarności odbyło się 4 listopada 2016 r. w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach. W grupie 22 odznaczonych działaczy opozycji antykomunistycznej znaleźli się również Sandomierzanie, Stanisław Tinc i Maria Prochowska Frańczak. Maria Śliwińska, jej córka odebrała odznaczenie z rąk Prezesa IPN Jarosława Szarka oraz Wojewody Świętokrzyskiego Agaty Wojtyszek.

łączniczka_AK (3)

łączniczka_AK (5)

Maria Prochowska Frańczak była nauczycielską w Szkole Podstawowej nr 2 w Sandomierzu. W nauczycielskiej Solidarności działała od 1980 r. aż do chwili śmierci w 2011r. Kiedy wybuchł stan wojenny, razem z innymi członkami Solidarności wstąpiła do tzw. podziemia. Raz w miesiącu jeździła na tajne zgromadzenia do Stalowej Woli. Działacze zajmowali się drugim obiegiem, czyli tajnymi wydawnictwami. Maria była odpowiedzialna za przekazywanie i kolportowanie gazetek i ulotek antykomunistycznych innym osobom i działaczom Solidarności na terenie Sandomierza i okolic. Jej podziemna działalność zakończyła się w 6 marca 1984 roku kiedy została aresztowana za gromadzenie, przechowywanie i kolportaż nielegalnych wydawnictw.

– Z dokumentów IPN dowiedzieliśmy się, ze mama była inwigilowana już w 1982 i 1983 roku . Dzięki jej sprytowi nikogo więcej nie wyłapali. Tylko moja mama i dwóch innych mężczyzn z okolic Sandomierza zostało aresztowanych. Na początku siedziała 2 dni na komendzie milicji w Sandomierzu, a na noc była przewożona do Machowa. Później przesłuchiwali ją w Sandomierzu na ul. Mickiewicza w Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych czyli Biurze Służb Bezpieczeństwa. W tym samym dniu, co aresztowali mamę, mnie tez zatrzymali. Wypuścili mnie po północy. Ja też roznosiłam ulotki i pomagałam mamie- powiedziała Agnieszka Frańczak- Szczepanek, córka Marii.

łączniczka_AK (6)

łączniczka_AK (7)

W czasie śledztwa Maria Prochowska – Frańczak przebywała w izolatkach aresztów w Machowie i przy Wojewódzkim Urzędzie Służb Bezpieczeństwa na ul. Północnej w Lublinie, a następnie we wspólnej celi z przestępczyniami w Areszcie Śledczym na ul. Południowej w Lublinie. Łącznie przebywała w więzieniach przez 4,5 miesiąca. Przez ten czas była 16 razy przesłuchiwana przez Służby Bezpieczeństwa z Sandomierza.

– Mama nie chciała współpracować z SB, nie chciała nic mówić, wiec 8 marca dostała sankcje na kolejne trzy miesiące. Te przesłuchania były okropne, bardzo wulgarne, jeden z przesłuchujących złapał moja mamę za szyje, bardzo jej ubliżał, kazał jej również skakać z okna. Mama po wyjściu z aresztu bardzo to odchorowała. Miała stany lękowe, depresje i nadciśnienie.

łączniczka_AK (8)

łączniczka_AK (9)

Została zwolniona do domu na mocy amnestii dla więźniów politycznych, ogłoszonej przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego 22 lipca 1984 roku. Po wyjściu z więzienia była dalej kontrolowana przez Służby Bezpieczeństwa. Po rocznym urlopie zdrowotnym wróciła do pracy. Była nauczycielem w Szkole Podstawowej nr 2 w Sandomierzu do 1987 r. Maria Prochowska – Frańczak zmarła w 2011 roku. Od 1980 r. aż do chwili śmierci była działaczką nauczycielskiej Solidarności , także w jej podziemnych strukturach.

łączniczka_AK (10)

Kinga Kędziora-Palińska

} else {

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Więcej w W Sandomierzu

Społeczności lokalne walczą razem o Bartusia

tsa24.com17 czerwca 2021

Mobilne Gminne Biuro Spisowe wyruszyło na ulice Sandomierza

tsa24.com17 czerwca 2021

Podsumowanie szkolenia pływackiego

tsa24.com16 czerwca 2021

Promocja książki “Szlak Wisły” – relacja

tsa24.com16 czerwca 2021

Świętokrzyski Mityng Lekkoatletyczny Olimpiad Specjalnych

tsa24.com16 czerwca 2021

Wystawa koncepcji rewitalizacji fontanny na Małym Rynku w Sandomierzu

tsa24.com15 czerwca 2021

Dzień ławnika w sandomierskim Ratuszu

tsa24.com15 czerwca 2021

Otwarcie Sandomierskiego Centrum Zdrowia Psychicznego

tsa24.com15 czerwca 2021

Nielegalne automaty na terenie Sandomierza zlikwidowane

tsa24.com14 czerwca 2021