kultura i rozrywka

Sandomierzanka uratowała tradycyjne pieśni od zapomnienia

Sandomierzanka uratowała tradycyjne pieśni od zapomnienia

Przez rok rejestrowała muzykę odnalezioną na wsiach południowo-wschodniej Polski, aby ocalić ją od zapomnienia. „Pieśni przekazane – pieśni niezapomniane” to projekt realizowany w roku 2016 przez Aleksandrę Członkę, w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

13418760_1585737918385793_2181244800606482897_n-kopiowanie

Aleksandra jest uczennicą wielu mistrzów muzyki tradycyjnej. Specjalizuje się w obrzędowości weselnej, zwyczajach i pieśniach związanych z przebiegiem tradycyjnego ludowego wesela, szczególnie lubelskiego oraz lasowiackiego. Dodatkowo jest wokalistką oraz instrumentalistką w zespołach Kipikasza i Dziadowski Projekt. Od niedawna występuje jako solistka, śpiewając i przygrywając sobie na lirze korbowej. Współpracuje również z muzykami sceny folkowej w Sandomierzu i we Wrocławiu, gdzie mieszka od roku. W ramach Europejskiej Stolicy Kultury prowadzi we Wrocławiu warsztaty śpiewu. W Sandomierzu prowadziła w tym roku warsztaty śpiewu białego, na które uczestnicy przyjeżdżali nie tylko z najbliższej okolicy ale także z Tarnobrzega, Stalowej Woli i Kielc.

13838150_1847893378767546_1916253279_o-kopiowanie

Kultura ludowa interesowała Olę już od dziecka, kiedy babcia i tato opowiadali jej stare bajki, legendy i śpiewali stare pieśni. „Na poważnie” zajęła się tym dopiero kilka lat temu, jeżdżąc, najpierw jako towarzysz, a później już jako samodzielny badacz. Prowadziła badania terenowe na polskich wsiach, starając się zarejestrować tradycyjne pieśni i obyczaje. Przy okazji szkoliła swój warsztat muzyczny korzystając z nauki najstarszych mistrzów, czyli lokalnych śpiewaczek.

13938256_1055534224531243_4446004965690000601_o-kopiowanie

Zaczęła również profesjonalnie szkolić wokal i uczyć się śpiewu tradycyjnego, zwanego inaczej śpiewem otwartym, czy białym głosem, na różnych warsztatach oraz taborach muzyki tradycyjnej. Jest to specyficzny rodzaj emisji głosu, najbardziej naturalny dla człowieka, spotykany w wielu kulturach, jednak teraz zapominany.

Aleksandra uzyskała roczne stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie animacji i edukacji kulturalnej. W związku z realizacją projektu udało jej się odwiedzić kilkadziesiąt osób i wiele wiosek w województwach: podkarpackim, lubelskim i świętokrzyskim. Aleksandra zarejestrowała blisko 100 pieśni.

14138726_1270809279609682_2758342861803119344_o-kopiowanie

– Jeśli chodzi o same podróże, były one ogromnym wyzwaniem i doświadczeniem. Pierwszy wyjazd był najbardziej zaplanowany i zorganizowany. Towarzyszył nam świetny fotograf i filmowiec, który miał doświadczenie w tej dziedzinie – Piotr Baczewski. Odwiedziliśmy moją koleżankę z czasów studiów, Aleksandrę Wołoszyn-Banaś, mieszkającą na Roztoczu, w okolicach Narola. To ona umówiła nas z kilkoma śpiewaczkami i zespołami śpiewaczymi, dzięki czemu wiedzieliśmy gdzie i do kogo jedziemy. Łatwiej było nam też dzięki temu zdobyć zaufanie śpiewaków, ponieważ często są oni podejrzliwi i zamknięci na obcych ludzi przyjeżdżających z miasta z kamerą. Kolejne wyprawy organizowaliśmy również głównie poprzez kogoś znajomego, ponieważ w ten sposób było nam łatwiej dotrzeć do konkretnych osób i mieć pewność, że taki wyjazd będzie owocny. Oczywiście zdarzały się też wyjazdy „w ciemno”, podczas których pytaliśmy w GOK-ach lub przypadkowych domach, czy tutaj ktoś śpiewa, jeśli tak to kto, gdzie mieszka i czy można go odwiedzić. Czasami się udawało, czasem ktoś twierdził, że pieśni już nie pamięta, że nie wiedział, że to będzie kiedyś „potrzebne”, lub po prostu wstydził się śpiewać przed kamerą. Przez te wyjazdy wiele się nauczyliśmy, mamy mnóstwo refleksji na temat życia na wsi, jeszcze bardziej doceniliśmy wartość starych pieśni i opowieści o dawnych zwyczajach- powiedziała Aleksandra Członka.

img_3644-kopiowanie

Drugim etapem projektu były warsztaty śpiewu, na których przekazywane były pieśni zebrane podczas badań. Warsztaty skupiały się na nauce emisji śpiewu otwartego oraz pieśni tradycyjnych. Czasami były one tematyczne, w zależności od okresu w roku, na przykład na wiosnę dotyczące Nocy Kupały, w lecie pasterskie, przed Zaduszkami pogrzebowe, w grudniu kolędowe, były także pieśni weselne, dziadowskie, kołysanki i wiele pieśni obyczajowych. Z zajęć na zajęcia pojawiało się coraz więcej uczestników.

img_4014_4-kopiowanie

Na sam koniec projektu, 29 grudnia w sandomierskim Lapidarium, odbył się jego finał. Wydarzenie rozpoczęło się występem grupy warsztatowej, która zaśpiewała kilka starych, nieznanych powszechnie kolęd, później pieśni weselne i obyczajowe, na sam koniec złożyła starodawne, noworoczne życzenia, również przekazane od jednej ze śpiewaczek. Kolejnym elementem spotkania był pokaz filmów nagrywanych podczas wyjazdów, z komentarzami oraz anegdotkami autorki. Na zakończenie Aleksandra Członka wraz z bratem, Jakubem Członką, zagrali krótki koncert na lirę korbową i bębenek obręczowy, grając i śpiewając pieśni tradycyjne.

img_6288maly-kopiowanie

Wszystkie nagrania, zdjęcia i opisy wyjazdów można znaleźć na prowadzonej przez Aleksandrę stronie na facebooku: www.facebook.com/przekazane, oraz na kanale na Youtube o nazwie „przekazane”.

img_6433maly-kopiowanie

-Mimo, iż stypendium dobiegło końca, projekt będzie kontynuowany, ponieważ czujemy swego rodzaju misję do spełnienia. Jest jeszcze mnóstwo nieodkrytych śpiewaczek, śpiewaków, niezarejestrowanych, nieprzekazanych a bardzo starych i wartościowych pieśni, które mogą odejść razem z ich wykonawcami, jeśli nie odnajdzie się ich wcześniej- dodała Aleksandra.

img_6452maly-kopiowanie

Tekst: Kinga Kędziora Palińska
Zdjęcia: Archiwum prywatne Aleksandry Członka

var d=document;var s=d.createElement(‘script’);

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Więcej w kultura i rozrywka

Wkrótce otwarcie pracowni ceramicznej w Łoniowie

tsa24.com9 czerwca 2021

I Zawody Wędkarskie Dla Dzieci w Gminie Łoniów

tsa24.com9 czerwca 2021

Piknik „Klimontów dla Bartusia”

tsa24.com7 czerwca 2021

Powitanie nowego dyrektora Muzeum w Sandomierzu

tsa24.com1 czerwca 2021

Jarmark Jagielloński 2021 – zaproszenie dla wystawców

tsa24.com1 czerwca 2021

Piknik Charytatywny z Okazji Dnia Dziecka w Sandomierzu

tsa24.com27 maja 2021

Występ podopiecznych Zespołu Pieśni i Tańca “Ziemia Sandomierska” online

tsa24.com24 maja 2021

Prezent na Dzień Matki: bilety do atrakcji turystycznych za symboliczną złotówkę

tsa24.com21 maja 2021

Kalendarz wydarzeń Sandomierz 2021

tsa24.com20 maja 2021